‘Kinderbescherming is een volkszaak’


Van oudsher is de jeugdbescherming een zaak van vrijwilligers en burgerraden. In honderd jaar tijd hebben overheid en professionals deze verantwoordelijkheid volledig overgenomen. Niet handig, vindt jurist en pedagoog Adri van Montfoort. ‘De staat kan dat helemaal niet waarmaken.’

Professionals denken dat zij weten wat goed opvoeden is. Maar dat weten ze niet. Daarmee diskwalificeren we burgers, mensen uit het netwerk, vrijwilligers. De lijfspreuk van de eerste kinderrechter in Nederland was: kinderbescherming is een volkszaak. Maar zo zien we dat niet meer. We zeggen: It takes a village to raise a child, maar we trekken dat niet door naar de jeugdbescherming.’

De slotopmerking van Van Montfoort: ‘We moeten het zoeken in het humane, niet in het technocratische.’

Op Kennisnet Jeugd gaf ik een korte reflectie op de afname van het aantal pleeggezinnen en de ‘technocratische’ reactie daarop (meer wervingscampagnes). Als jeugdzorg meer verweven is met het gewone leven van de hele gemeenschap, dan kun je het inderdaad een ‘volkszaak’ noemen. Mijn reflectie:

Ik ben benieuwd naar de oorzaken van de afname van nieuwe pleeggezinnen. Waarom zetten mensen geen verdere stappen na een informatieavond? Is wellicht het ‘plafond’ bereikt van het potentieel van pleeggezinnen in onze samenleving? Schrikt de huidige procedure mensen af of wordt er teveel gevraagd? Hebben mensen het gevoel een heel ‘systeem’ ingezogen te worden? De laatste vragen zijn heel subjectief. Als relatieve buitenstaander verbaas ik mij wel eens over alle richtlijnen, protocollen, eisen en systemen, die aanwezig zijn in de jeugdzorg. Natuurlijk, het kan niet zonder, maar is het allemaal niet te zwaar en te ‘institutioneel’?

Mijn ideaal is dat jeugdhulp meer verweven is met de (lokale) samenleving. Hoe dat er precies uitziet kan ik niet precies zeggen, ik heb geen blauwdruk. Jeugdhulp in Gezinsvormen is een van de routes naar zo’n samenleving, waar mensen (gezinnen) elkaar ondersteunen in moeilijke omstandigheden. Daarvoor moet je lokale netwerken bouwen, waar mensen elkaar (leren) kennen en vertrouwen. De gemeente en ‘de’ jeugdzorg kunnen hen daarin ondersteunen en specialistische hulp bieden, waar dat nodig is.

En als dergelijke netwerken van gezinsvormen groeien en verweven zijn in het gewone leven van de hele gemeenschap, dan verwacht ik een meer natuurlijke aanwas van mensen en gezinnen, die zich ook willen inzetten als steungezin, buurtgezin, pleeggezin. Want zij worden als buur, vriend, mede vrijwilliger op de club, winkelier of bestuurder,  aangesproken op de zorg voor hun kinderen. Dat proces kan en moet worden gefacilieerd door de gemeente en jeugdhulp organisaties. Werving krijgt zo een andere inhoud dan uitsluitend een reclamecampagne. Zie ook mijn weblog.

Het artikel van Van Montfoort verscheen eerder in NJij?, het relatiemagazine van het Nederlands Jeugdinstituut. Van Montfoort is één van de hoofdsprekers tijdens het symposium ‘De Jeugdbescherming van Morgen!’. Lees het hele artikel op de site van het NJi.

1 Comment

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s