Lokaal organiseren na 18+


Vera MulderIn maart 2015 schreef Vera Mulder een artikel voor de Correspondent met de titel: Je bent dakloos en wordt achttien: is er leven na de jeugdzorg? Wie achttien jaar en dakloos is, kan intensieve hulp goed gebruiken. Maar juist op dat moment valt de jeugdzorg vaak weg. Niet zelden met desastreuze gevolgen. Vera Mulder volgde drie jongeren.

Hella MasugerHella Masuger, directeur van Stichting Zwerfjongeren Nederland, ziet veel jongeren stoppen met de zorg omdat ze na hun achttiende een andere begeleider krijgen; een nieuw contactpersoon binnen de verlengde jeugdzorg, of iemand uit de volwassenenzorg.

‘We hebben het hier in de regel over getraumatiseerde jongeren. Die hebben, door wat ze bijvoorbeeld met hun ouders hebben meegemaakt, niet het vertrouwen dat volwassenen het beste met ze voor hebben. Van die jongeren kun je bijna niet vragen of ze hun levensverhaal nog een keer willen vertellen, of ze zich nog een keer kwetsbaar willen opstellen, of ze nog eens opnieuw iemand in vertrouwen willen nemen.’

Kan de zorg niet lokaler georganiseerd worden?

Hella Masuger van Stichting Zwerfjongeren Nederland beaamt dat lokaal geregelde hulp beter kan aanslaan dan de voorheen landelijk geregelde jeugdzorg. De decentralisatie binnen de zorg, die afgelopen januari het grootste deel van de jeugdzorgtaken van landelijk naar gemeentelijk niveau verplaatste, biedt de mogelijkheid om lokaal georganiseerde zorg vaker in de praktijk te brengen.

Maar doordat gemeenten zich in dit eerste jaar van het nieuwe zorgsysteem geconfronteerd zien met zowel hervormingen als bezuinigingen, is van een radicale ommezwaai in veel gemeenten nog geen sprake. Gemeenten hebben in veel gevallen zorgcontinuïteit beloofd aan hun burgers, wat wil zeggen dat die ook dit jaar nog de zorg ontvangen die zij van ‘vroeger’ gewend waren. Dat betekent dat veel gemeenten grotendeels dezelfde zorg hebben ingekocht als de overheid voorheen deed, bij dezelfde zorgaanbieders. Voor nieuwe projecten is maar beperkt ruimte.

Lokaal organiseren is meer dan samenwerking tussen professionals

De pilots die de Stichting Zwerfjongeren binnenkort start in samenwerking met de gemeenten Rotterdam en Leeuwarden moeten leiden tot beter georganiseerde hulp op lokaal niveau. Lokaal betekent in dit geval – voor zover ik nu kan beoordelen – dat de lokale (professionele) organisaties worden ingeschakeld en dat er meer coördinatie en samenwerking plaatsvindt. Lokaal betekent in mijn benadering ook dat de ‘samenleving’ een grotere rol en betekenis krijgt. Welke contacten en activiteiten hebben jongeren in het gewone dagelijkse leven? Zijn die ‘gewone’ contacten er wel voor deze 18+ jongeren , want wonen ze nu in de plaats waar ze zijn opgegroeid? Is er in de pilot aandacht voor (de opbouw van) hun sociale netwerk? Zijn er volwassenen – niet professioneel – waar jongeren een band mee kunnen opbouwen? Kan dat nog lukken na zoveel jaren van teleurstelling en verplaatsingen?

Dat is ook een reden om een lokaal netwerk gezinsvormen op te willen zetten. Jongeren kunnen dan terugvallen op volwassenen en gezinnen, en deel uit maken van het normale dagelijkse leven. Gezinnen zijn een ‘natuurlijke’ en veilige omgeving. Die gezinnen maken weer deel uit van een groter sociaal systeem in een dorp of stad, waar jongeren gebruik van kunnen maken. Jongeren die nu in pleeggezinnen of gezinshuizen opgroeien, houden die contacten vast, ook nadat zijn op zichzelf zijn gaan wonen. Zij worden niet losgelaten, maar kunnen naar zelfstandigheid toegroeien, met de zekerheid en continuïteit van de bestaande contacten. Er komt niet ineens een andere zorgprofessional in beeld. Zoals bij kinderen die zonder al te veel problemen op groeien.

Bron: De Correspondent. Illustratie: Zeloot.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s