Geld en netwerk: opbrengsten van gezinshuizen


De gemeente profiteert op 2 manieren van de inzet van gezinshuizen. Uit de maatschappelijke Business Case (mBC) blijkt dat de gemeente als financier van jeugdhulp, veel kosten bespaart en ten tweede dat zij als overheid (en de samenleving als geheel) profiteert van de gunstige effecten op langere termijn.

Wat was de aanleiding voor deze mBC? Gezinshuisouders zijn professionele opvoeders, die jeugdigen met meervoudige en complexe problemen opvoeden. Welke maatschappelijke problemen kunnen op termijn worden voorkomen met de inzet van gezinshuizen?

Met de inzet van gezinshuizen wordt plaatsing in een leefgroep (die duurder zijn) voorkomen. Dat is goed voor 92% van de totale maatschappelijke opbrengst. Bovendien zijn er minder verplaatsingen, die ook geld kosten (en bewezen slecht zijn voor de ontwikkeling van jeugdigen).

De gemiddelde verblijfsduur in een leefgroep bedraagt gemiddeld 1,5 jaar. Uitgaande van langdurige plaatsingen tot het 18e jaar in een gezinshuis, worden een aantal (ver)plaatsingen voorkomen. De kosten per plaatsing zijn ongeveer € 1.150, =

MBC_tekening_Op de langere termijn zijn er dus gunstige effecten en worden kosten bespaart. Daarbij moet je denken aan een hoger onderwijsniveau, het voorkomen van schulden, minder risico om de criminaliteit te belanden, lagere uitkeringen en minder huursubsidie.

De gemiddelde kosten per kind per jaar zijn in deze mBC € 60.327, = en de gemiddelde opbrengsten € 78.705, =. Dat is een ratio van € 1,30 oftewel iedere euro investering levert een maatschappelijk rendement van € 1,30.

Het is niet alleen ‘feest’ voor de financier of de overheid. Voor de kinderen zijn ook de effecten gewaardeerd. Het meest opvallende vind ik het effect van het ‘pro-sociaal netwerk’.

Doordat kinderen opgroeien in een gezinshuis maken zij onderdeel uit van een pro-sociaal netwerk. De contacten die kinderen aangaan zijn duurzaam. Dit houdt in dat deze contacten persoonlijk, wederkerig, een tijdsduur hebben van minstens 1 jaar en op basis van gelijkwaardigheid zijn.

Maar wat levert dit nu op? De mBC berekent dit als volgt.

Er wordt uitgegaan van 3 contacten per kind. In de samenleving zijn er initiatieven om mensen te helpen wanneer iemand op bepaalde punten in het leven een coach, mentor of maatje nodig heeft. Een bekend fenomeen zijn maatjesprojecten. Maatjesprojecten draaien op vrijwilligers. De Nederlandse overheid heeft een maatregel ingesteld om vrijwilligers te tegemoet te komen met een vast bedrag van maximaal € 1.500, – per jaar. Als we dit bedrag als proxy nemen komt de waarde op € 1.500, – per contact per jaar. Bij 3 contacten € 4.500, – per jaar.

De effecten voor jeugdigen zijn – in geld uitgedrukt en in vergelijking met die van de financier – niet erg hoog, maar tegelijkertijd van grote waarde. De mBC noemt verbeteringen op het gebied van omgang en stabilisatie en acceptatie van probleemgedrag of eventuele stoornissen.

Door de kwetsbaarheid van deze doelgroep is dit effect van grote waarde en de verwachting is dat deze verbeteringen een langdurig positief effect zullen hebben op het leven van de jongeren.

Ik kom nog even terug op de betekenis van een pro-sociaal netwerk voor jeugdigen. Het betekent dat je relaties hebt, vrienden, mensen die om je geven. Een basis voor verdere uitbouw tot een normaal leven. Dit belang, van een goede sociale en pedagogische omgeving kan niet genoeg worden benadrukt. En gezinshuizen en andere gezinsvormen bieden die mogelijkheid om zon netwerk op te bouwen.

Al met al schetst het rapport een rooskleurig beeld van de maatschappelijke effecten van investeringen in gezinshuizen. Ook als zeggen de schrijvers zelf dat ze conservatieve inschattingen hebben gemaakt. Alles staat of valt natuurlijk met het accepteren van de ‘veranderingstheorie en de aannames die worden gedaan. In het rapport wordt dit alles redelijk helder verantwoord, al blijft het voor een leek moeilijk leesbaar. Ik raad het bestuurder, beleidsadviseurs en inkopers van gemeenten van harte aan om het rapport goed te lezen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s